Zmiana opatrunku w domu

Pielęgniarka zdejmuje stary opatrunek, ogląda i oczyszcza ranę, a potem zakłada nowy według zaleceń z wypisu albo z poradni. Przy każdej wizycie patrzy, jak rana się goi, i wychwytuje objawy, z którymi trzeba iść do lekarza. Opatrunek zmienia się codziennie albo raz na kilka dni, zależnie od rany i materiału.

W skrócie

Najczęstsze rany
Pooperacyjne, pourazowe, po oparzeniach wcześniej ocenionych przez lekarza
Częstotliwość
Według zaleceń i rodzaju opatrunku, od codziennej do raz na kilka dni
Dokumenty
Karta informacyjna ze szpitala lub zalecenia z poradni, termin kontroli i zdjęcia szwów
Materiały
Opatrunki specjalistyczne zwykle kupuje pacjent; kto przywozi podstawowe, ustalasz z pielęgniarką
Sygnały alarmowe
Ropa, narastające zaczerwienienie, gorączka, rozejście się brzegów rany

Kiedy rodziny wzywają pielęgniarkę do opatrunku

Najczęściej chodzi o ranę po operacji, której chory sam nie opatrzy albo nawet nie widzi, bo jest na plecach. Często to też rana po urazie, otarcie albo rana zszyta na SOR. Pielęgniarka zmienia opatrunki na oparzeniach, które obejrzał już i zaopatrzył lekarz, oraz na ranach z drenem albo z dużą wydzieliną, które trzeba opatrywać częściej.

Wizyta w domu ma też sens wtedy, gdy chory słabo się porusza, mieszka sam albo nie ma przy sobie nikogo z rodziny.

Rana, która mimo leczenia nie goi się od kilku tygodni, wymaga szerszej oceny i leczenia przyczyny. Opisuje ją karta Pielęgnacja ran przewlekłych. Ranom od ucisku u osób leżących poświęcona jest karta Pielęgnacja odleżyn.

Zalecenia i dokumenty

Przy ranie po operacji albo urazie pielęgniarka postępuje według karty informacyjnej ze szpitala albo dokumentacji z poradni. Pielęgniarka po odpowiednim kursie lub specjalizacji, albo z tytułem magistra pielęgniarstwa, może też sama dobierać sposób leczenia rany. Rozpoznanie przyczyny i ogólny plan leczenia należą do lekarza.

Na pierwszą wizytę przygotuj:

  • kartę informacyjną leczenia szpitalnego albo zalecenia z poradni,
  • informację, jaki opatrunek zalecono i jak często go zmieniać,
  • termin kontroli i termin zdjęcia szwów lub zszywek (zobacz zdejmowanie szwów),
  • spis leków, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, sterydów i leków na cukrzycę.

Zanim przyjedzie pielęgniarka

Materiały. Kup opatrunki i płyny zalecone przy wypisie albo ustal z pielęgniarką, co przywiezie sama.

Miejsce. Dobre światło, czysty stolik i dostęp do umywalki z mydłem.

Pozycja. Łóżko albo fotel, na którym chory wygodnie odsłoni ranę.

Ból. Jeśli zmiana opatrunku boli, zapytaj lekarza, czy i kiedy przed wizytą wziąć lek przeciwbólowy.

Mycie. Jeśli chory może się myć, niech zrobi to przed wizytą, a nie zaraz po niej.

Jak wygląda zmiana opatrunku

  1. Przygotowanie. Pielęgniarka myje i dezynfekuje ręce, zakłada rękawiczki i rozkłada jałowe materiały.
  2. Stary opatrunek. Zdejmuje go delikatnie, wzdłuż skóry. Jeśli przywarł, najpierw go odmacza.
  3. Ocena. Patrzy na wielkość rany, brzegi, szwy, wydzielinę (ile jej jest, jaki ma kolor i zapach), zaczerwienienie i obrzęk wokół. Pyta o ból.
  4. Oczyszczenie. Przemywa ranę i skórę wokół płynem do ran albo antyseptykiem dobranym do stanu rany.
  5. Nowy opatrunek. Dobiera go do ilości wydzieliny i miejsca rany i przykleja tak, żeby nie drażnił skóry.
  6. Plan. Zapisuje obserwacje, wyznacza kolejną zmianę i mówi, z jakimi objawami dzwonić.

Przy opatrunkach zmienianych przez wiele tygodni pielęgniarka może, za zgodą chorego, fotografować ranę. Zdjęcia pomagają porównać postępy i pokazać je lekarzowi.

Opatrunki i rany

Rodzaje opatrunków

Gaza z przylepcem jest tania i łatwo dostępna, ale przywiera do rany z wydzieliną i zwykle trzeba ją często zmieniać.

Gotowe opatrunki pooperacyjne z wkładem chłonnym zakłada się często w szpitalu. Niektóre są wodoodporne i mogą zostać na ranie kilka dni, jeśli nie przesiąkają.

Opatrunki specjalistyczne, na przykład pianki, hydrokoloidy czy alginiany, stosuje się przy większej wydzielinie albo wolniejszym gojeniu. Dobiera się je do stanu rany, a nie kupuje „na zapas”.

Opatrunki z substancją przeciwdrobnoustrojową stosuje się przy zagrożeniu zakażeniem albo przy zakażeniu, przez czas ustalony po ocenie rany.

Rany, które wymagają innego podejścia

Rana z drenem. Opatrunek wokół drenu zmienia się osobno, a sam dren trzeba chronić przed wysunięciem i zagięciem. O jego usunięciu decyduje lekarz.

Rana zamknięta zszywkami. Zszywki usuwa się specjalnym narzędziem w terminie z wypisu.

Rana zamknięta klejem tkankowym. Zwykle nie potrzebuje opatrunku ani zdejmowania szwów. Klej złuszcza się sam, więc go nie zdrapuj i nie smaruj kremem.

Oparzenie. Przy pęcherzach, oparzeniu twarzy, dłoni, stóp, krocza albo dużej powierzchni ciała ranę musi obejrzeć lekarz. Pielęgniarka kontynuuje leczenie, które on zalecił.

Leki przeciwzakrzepowe albo sterydy. Rana może dłużej krwawić albo wolniej się goić. Powiedz o tych lekach przed pierwszą wizytą.

Gojenie czy zakażenie

Zwykle prawidłowe Wymaga kontaktu z lekarzem
Lekkie zaczerwienienie wzdłuż brzegów rany w pierwszych dniach Zaczerwienienie, które się poszerza, ocieplenie i obrzęk
Niewielka ilość przejrzystej lub lekko różowej wydzieliny Ropna, mętna lub nieprzyjemnie pachnąca wydzielina
Ból, który z dnia na dzień słabnie Ból, który zamiast słabnąć, narasta
Swędzenie gojącej się skóry Gorączka, dreszcze, ogólne osłabienie
Brzegi rany zrośnięte Rozejście się brzegów rany lub wysunięcie szwów

Jeśli rana krwawi obficie albo krwawienie nie ustaje mimo kilkuminutowego ucisku, dzwoń pod 112 lub 999.

Do następnej wizyty

Opatrunek ma być suchy i czysty. Na kąpiel poczekaj, aż lekarz albo pielęgniarka powie, że można. Nie odklejaj opatrunku, żeby „zajrzeć pod spód”, jeśli nikt tego nie zalecił.

Na ranę nie kładź maści, pudrów, spirytusu, wody utlenionej ani domowych środków. Zanim dotkniesz okolicy rany, umyj ręce. Ubranie powinno być luźne, żeby nie uciskało rany i nie przesuwało opatrunku.

Osoba z cukrzycą powinna szczególnie pilnować cukru, bo wysoki poziom glukozy utrudnia gojenie. Palenie pogarsza ukrwienie i też je spowalnia.

Gdy opatrunek przesiąknie albo się odklei przed kolejną wizytą, zgłoś się do pielęgniarki i zrób to, co ustaliliście. Rodzaj opatrunku i grafik zmian ustala ona po obejrzeniu rany. Przy umawianiu zapytaj, czy materiały przywozi pielęgniarka i jak to wpływa na rachunek.

Opatrunki na NFZ

Według pacjent.gov.pl pielęgniarka POZ wykonuje zabiegi zlecone przez lekarza i zabiegi pielęgnacyjno-lecznicze w ranach trudno gojących się, także w domu pacjenta. Potrzebna jest deklaracja wyboru pielęgniarki POZ.

Osoby obłożnie chore z wynikiem 40 punktów lub mniej w skali Barthel mogą mieć pielęgniarską opiekę długoterminową domową. Pielęgniarka między innymi leczy tam rany i zmienia opatrunki.

Chory, który może dojechać, ma kontrolę rany i zdjęcie szwów w poradni wskazanej przy wypisie.

Organizację pomocy opisuje strona jak zorganizować wizytę pielęgniarki. Gdy po operacji potrzeba czegoś więcej niż opatrunku, przeczytaj kartę opieka po operacji.

Od czego zależy cena zmiany opatrunku w domu

Najwięcej zależy od wielkości i rodzaju rany, bo od nich zależy czas oczyszczania. Liczy się też częstotliwość zmian i liczba wizyt w serii. Ważne jest, kto kupuje opatrunki i płyny, bo opatrunki specjalistyczne są wyraźnie droższe od gazy. Dochodzi pora wizyty i odległość dojazdu.

Więcej na stronie od czego zależy cena wizyty.

Najczęstsze pytania

Jak często zmieniać opatrunek na ranie po operacji?

Tak, jak zapisano w karcie wypisu. Niektóre opatrunki pooperacyjne zostają na ranie kilka dni, inne zmienia się codziennie. Jeśli opatrunek przesiąknie, zabrudzi się, zamoczy albo odklei, zmienia się go wcześniej.

Czy można się kąpać z raną po operacji?

Zapytaj lekarza albo pielęgniarkę, bo zależy to od rany, szwów i opatrunku. Część opatrunków jest wodoodporna i pozwala na krótki prysznic. Dopóki nie dostaniesz zgody, nie mocz rany w wannie ani na basenie.

Co zrobić, gdy opatrunek przykleił się do rany?

Nie zrywaj go na sucho, bo uszkodzisz gojącą się tkankę. Pielęgniarka odmoczy go jałową solą fizjologiczną albo płynem do ran. Jeśli opatrunek przywiera za każdym razem, poproś o inny rodzaj materiału.

Czy pielęgniarka potrzebuje zlecenia na zmianę opatrunku?

Przy ranie po operacji albo urazie pielęgniarka trzyma się zaleceń z wypisu lub poradni. Pielęgniarka z odpowiednimi kwalifikacjami może też sama dobierać sposób leczenia rany. Rozpoznanie i leczenie przyczyny rany należy do lekarza.

Kto kupuje opatrunki?

To ustalasz z pielęgniarką. Podstawowe materiały często przywozi ona, a opatrunki specjalistyczne dobiera się do rany i zwykle kupuje je pacjent. Pielęgniarka z uprawnieniami może wystawić receptę albo zlecenie na niektóre wyroby medyczne.

Czy na ranę można stosować wodę utlenioną lub spirytus?

Nie bez zalecenia. Oba środki mogą podrażniać tkanki i nie są pierwszym wyborem do oczyszczania ran. Ranę przemywa się płynami przeznaczonymi do ran, a antyseptyk dobiera pielęgniarka albo lekarz.

Kiedy zdejmuje się szwy?

W terminie wpisanym zwykle w karcie wypisu, który zależy od miejsca i rodzaju rany. Szwy zdejmuje się, gdy rana jest zrośnięta i nie ma objawów zakażenia. Szczegóły opisuje karta o zdejmowaniu szwów.

Ile kosztuje zmiana opatrunku w domu?

Najwięcej zależy od rany i od tego, kto kupuje opatrunki. Mała rana pooperacyjna z gotowym opatrunkiem to krótka wizyta, rozległa rana z wydzieliną trwa dłużej. Przy serii zmian zapytaj o cenę całego planu.

Zmiana opatrunku – w Twoim mieście

Wybierz miejscowość, aby przejść do zakresu usług, warunków dojazdu i kosztów prywatnej wizyty.

Województwo dolnośląskie

Województwo lubuskie

Województwo łódzkie

Województwo opolskie

Województwo wielkopolskie

Wszystkie miasta

Powiązane zabiegi