Jakie zastrzyki pielęgniarka robi w domu
O drodze podania decyduje lekarz, a wynika ona z rodzaju leku. Pielęgniarka jej nie zmienia, nawet gdy chory prosi o „coś mniej bolesnego”.
Domięśniowe
Lek trafia do mięśnia i stamtąd wchłania się do krwi. Tak podaje się na przykład niektóre antybiotyki, leki przeciwbólowe i przeciwwymiotne, witaminę B12 albo leki o przedłużonym działaniu. Miejsce wkłucia pielęgniarka dobiera do ilości leku i budowy ciała. Najczęściej jest to pośladek albo udo, przy małej objętości także ramię. Przy serii zastrzyków miejsca się zmienia.
Podskórne
Igła sięga tylko tkanki pod skórą, zwykle na brzuchu albo udzie. Tą drogą podaje się najczęściej:
- heparyny drobnocząsteczkowe po operacjach, urazach i w czasie unieruchomienia, żeby zmniejszyć ryzyko zakrzepicy,
- insulinę, zwykle penem, który pacjent po nauce obsługuje sam,
- niektóre leki biologiczne oraz leki na osteoporozę i choroby reumatyczne.
Dożylne
Lek idzie prosto do żyły. Działa szybko, ale reakcja niepożądana też może przyjść szybko, dlatego pielęgniarka podaje go powoli i patrzy na pacjenta. Jeśli lek trzeba rozpuścić w większej ilości płynu, podaje się go we wlewie. Ten przypadek opisuje karta Kroplówki w domu.
Zlecenie lekarza, które pokażesz pielęgniarce
Przy leku zleconym przez lekarza pielęgniarka musi mieć jego zalecenia na piśmie. To, co wolno jej zrobić samodzielnie, ordynować albo przepisać, zależy od jej kwalifikacji i od przepisów dla danej czynności. Jeśli w zaleceniach czegoś brakuje, wyjaśnij to z lekarzem jeszcze przed umówieniem wizyty.
Ze zlecenia pielęgniarka odczyta:
- nazwę leku i dawkę,
- drogę podania (domięśniowo, podskórnie, dożylnie),
- częstotliwość, na przykład raz na dobę albo co 12 godzin,
- czas leczenia lub liczbę dawek,
- datę i dane lekarza.
Najczęściej wszystko jest w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego. Bywa też w dokumentacji z wizyty w przychodni albo na osobnym druku. Pielęgniarka nie zmieni leku ani dawki na prośbę rodziny. Gdy zlecenie jest niepełne, zadzwoni do lekarza albo wstrzyma się z podaniem do czasu wyjaśnienia.
Dom czy przychodnia
Wizyta w domu ma sens, gdy chory nie wychodzi z mieszkania albo każdy wyjazd go wyczerpuje. Pasuje też do serii, na przykład codziennych zastrzyków przez kilka dni, i do leczenia zaczętego w szpitalu, które trzeba dokończyć po wypisie.
Do placówki lepiej pojechać, gdy:
- chory dostaje pierwszą dawkę leku, po którym częściej zdarza się ciężka reakcja alergiczna (miejsce podania pierwszej dawki wskazuje lekarz),
- pacjent wymaga monitorowania, którego w domu nie da się zapewnić,
- stan jest niestabilny, na przykład przy wysokiej gorączce z zaburzeniami świadomości.
Co przygotować przed wizytą
- Lek. Kup go w aptece, sprawdź datę ważności i sposób przechowywania. Insulina przed otwarciem i część innych leków musi leżeć w lodówce.
- Zlecenie. Połóż na wierzchu kartę informacyjną ze szpitala albo inne zlecenie lekarza.
- Spis leków. Wypisz wszystko, co chory bierze, razem z suplementami. Uczulenia zapisz osobno.
- Sprzęt. Ustal z pielęgniarką, kto kupuje strzykawki, igły, gaziki i środek do dezynfekcji.
- Miejsce. Wystarczy dobre światło, wolny blat i umywalka z mydłem oraz czystym ręcznikiem.
- Ubranie. Luźne, żeby łatwo odsłonić pośladek, udo albo brzuch.
Jak przebiega wizyta
- Lek i zlecenie. Pielęgniarka porównuje opakowanie ze zleceniem: czy to ten pacjent, ten lek, ta dawka, ta droga i ta pora. Ogląda też datę ważności i wygląd roztworu.
- Rozmowa. Pyta o samopoczucie, uczulenia i to, jak chory zniósł poprzednie dawki. Czasem mierzy ciśnienie, tętno albo temperaturę.
- Przygotowanie. Myje i dezynfekuje ręce, przygotowuje lek, wybiera miejsce wkłucia.
- Podanie. Dezynfekuje skórę, robi zastrzyk i zabezpiecza miejsce wkłucia.
- Obserwacja. Zostaje przy chorym tak długo, jak wymaga tego lek. Najdłużej przy pierwszej dawce nowego leku i przy podaniu dożylnym.
- Zapis. Notuje lek, dawkę, godzinę i miejsce podania, a potem umawia następny termin.
Zużyte igły i strzykawki pielęgniarka zabiera ze sobą. Jeśli zostają w domu, pokaże, jak je trzymać do czasu oddania: w twardym, zamykanym pojemniku.
Seria zastrzyków i nauka samodzielnego podawania
Przy serii pokaż pielęgniarce cały harmonogram od razu, na pierwszej rozmowie. Zapytaj, które dni może przyjechać i jak się z nią skontaktować, gdy lekarz zmieni zlecenie albo wizyta się opóźni. Przesunięcie dawki uzgadniasz z lekarzem prowadzącym, nie z pielęgniarką.
Czasem lekarz zakłada, że heparynę albo insulinę poda sam pacjent lub ktoś z rodziny. Wtedy poproś o instruktaż dla tego konkretnego preparatu i wstrzykiwacza. Powiedz od razu, jeśli chory słabo widzi, ma sztywne palce albo zapomina zaleceń, bo to zmienia plan pomocy. Przy rozliczaniu serii zapytaj osobno o wizyty, dojazd, materiały i instruktaż.
Co mija samo po zastrzyku, a co zgłosić
Same zwykle przechodzą lekka bolesność mięśnia przez dzień lub dwa po zastrzyku domięśniowym i mały siniak w miejscu wkłucia, zwłaszcza po heparynie.
Zgłoś się do pielęgniarki albo lekarza, gdy zauważysz:
- narastający ból, zaczerwienienie, ocieplenie albo twardy, bolesny guzek w miejscu wkłucia,
- gorączkę w trakcie leczenia,
- wysypkę lub świąd po podaniu leku,
- duże siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu albo czarne stolce przy lekach przeciwzakrzepowych.
Duszność, obrzęk twarzy, warg lub języka, zawroty głowy i nagłe osłabienie tuż po zastrzyku mogą oznaczać wstrząs anafilaktyczny. Wtedy dzwoń pod 112 lub 999.
Kiedy pielęgniarka odmówi podania
Rodziny czasem biorą to za złośliwość. Chodzi o bezpieczeństwo chorego. Pielęgniarka nie poda leku:
- bez zlecenia albo niezgodnie z nim, także w większej dawce, „bo wczoraj nie pomogło”,
- źle przechowywanego, przeterminowanego, z osadem lub zmienionym kolorem,
- przygotowanego „na zapas”, żeby rodzina podała go później, jeśli preparat nie jest przeznaczony do samodzielnego podawania,
- inną drogą niż zlecona, na przykład dożylnie zamiast domięśniowo,
- dożylnie w domu, gdy lekarz zastrzegł podanie w placówce.
W każdej z tych sytuacji może pomóc w kontakcie z lekarzem, który wyjaśni albo zmieni zlecenie.
Zastrzyki w domu w ramach NFZ
- Pielęgniarka POZ. Według pacjent.gov.pl robi zastrzyki i podaje leki zlecone przez lekarza, w przychodni i w domu pacjenta, z wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy. Potrzebna jest deklaracja wyboru pielęgniarki POZ.
- Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa. Przysługuje osobom obłożnie i przewlekle chorym, które w skali Barthel mają 40 punktów lub mniej. Pielęgniarka przychodzi co najmniej 4 razy w tygodniu i robi między innymi zastrzyki. Leki zapewnia rodzina.
- Nocna i świąteczna opieka zdrowotna. W nocy, w weekendy i w święta pomagają tam lekarz i pielęgniarka.
Jak umówić wizytę od pierwszego telefonu, opisuje strona jak zorganizować wizytę pielęgniarki.
Od czego zależy cena zastrzyku w domu
Cenę prywatnej wizyty podnosi albo obniża przede wszystkim rodzaj zastrzyku. Podanie dożylne trwa dłużej i wymaga dłuższej obserwacji niż podskórne. Znaczenie mają też liczba wizyt w serii, pora (wieczór, weekend, święto), odległość dojazdu i to, czy strzykawki, igły i środki do dezynfekcji przywozi pielęgniarka.
Więcej na stronie od czego zależy cena wizyty.
Najczęstsze pytania
Czy pielęgniarka poda zastrzyk bez zlecenia lekarza?
Przy leku zleconym przez lekarza pokaż jego zalecenia na piśmie. Część świadczeń pielęgniarka może wykonywać samodzielnie, ale ich zakres zależy od jej kwalifikacji i rodzaju czynności. Przed pierwszą wizytą zapytaj, jakiego dokumentu potrzebuje przy tym konkretnym leku.
Czy wystarczy e-recepta?
Zwykle nie. E-recepta mówi, że lek przepisano, ale często nie podaje drogi podania, częstotliwości ani czasu leczenia. Te informacje są najczęściej w karcie informacyjnej ze szpitala, w dokumentacji z wizyty u lekarza albo w osobnym zleceniu.
Ile trwa wizyta pielęgniarki na zastrzyk?
Sam zastrzyk zajmuje chwilę. Dłużej trwa sprawdzenie zlecenia i leku, krótka rozmowa o samopoczuciu i czekanie po podaniu. Pierwsza wizyta i pierwsza dawka nowego leku są najdłuższe.
Czy pielęgniarka przywiezie lek?
Nie. Lek kupujesz w aptece na receptę. Strzykawki, igły i środek do dezynfekcji przywozi pielęgniarka albo kupuje rodzina, więc ustal to przed pierwszą wizytą.
Czy można nauczyć się samodzielnie podawać heparynę?
Tak, jeśli lekarz przewidział, że lek poda pacjent albo opiekun. Poproś wtedy personel o instruktaż dla tego preparatu i tego wstrzykiwacza, zanim zostaniesz z nim sam. Zapisz też, do kogo dzwonić, gdy pojawi się wątpliwość.
Gdzie zrobić zastrzyk w weekend lub święto?
W nocnej i świątecznej opiece zdrowotnej. Pielęgniarka POZ pracuje w dni powszednie, a w nocy, w weekendy i w święta pomocy udzielają lekarz i pielęgniarka nocnej i świątecznej opieki. Prywatną wizytę w taki dzień umów bezpośrednio z pielęgniarką, która przyjmuje zlecenia w tych godzinach.
Czy siniak po zastrzyku z heparyny to powód do niepokoju?
Mały siniak w miejscu wkłucia zdarza się często i znika sam. Zgłoś się do lekarza, gdy siniaki są duże i szybko rosną, krwawią nos albo dziąsła, w moczu jest krew lub stolce są czarne.
Ile kosztuje zastrzyk w domu?
Zależy to głównie od rodzaju zastrzyku i liczby wizyt. Podanie dożylne trwa dłużej niż podskórne, a seria codziennych dawek wygląda inaczej niż jedna wizyta. Kwotę poda pielęgniarka, która przyjmie zlecenie, gdy usłyszy, co zlecił lekarz i jak daleko ma dojechać.
Zastrzyki w domu – w Twoim mieście
Wybierz miejscowość, aby przejść do zakresu usług, warunków dojazdu i kosztów prywatnej wizyty.
Województwo dolnośląskie
Województwo lubuskie
- Zielona Góra
- Gorzów Wielkopolski
- Nowa Sól
- Żary
- Żagań
- Świebodzin
- Kostrzyn nad Odrą
- Międzyrzecz
- Słubice
Województwo łódzkie
- Łódź
- Piotrków Trybunalski
- Pabianice
- Tomaszów Mazowiecki
- Zgierz
- Bełchatów
- Skierniewice
- Radomsko
- Kutno
Województwo opolskie
Województwo wielkopolskie
Powiązane zabiegi
- Kroplówki w domu Pielęgniarka podaje w domu zlecone płyny lub leki we wlewie i obserwuje chorego aż do końca.
- Opieka po operacji Pielęgniarka zmienia opatrunki, podaje heparynę i pilnuje gojenia rany w pierwszych tygodniach po wypisie.
- Opieka pielęgniarska nad seniorem Pielęgniarka regularnie odwiedza seniora, mierzy, pilnuje leków i podpowiada rodzinie, jak zorganizować opiekę.